Forteiland Pampus bestaat 125 jaar.
Forteiland Pampus bestaat 125 jaar. Foto: Tony Perez

125 jaar Pampus: Van verdediging van Amsterdam tot verdediging van het klimaat

Cultureel

MUIDEN - Pampus bestaat vandaag precies 125 jaar. Op 20 augustus 1895 werd het eiland opgeleverd. Pampus werd destijds als modern en zelfvoorzienend systeem ontwikkeld met als doel Amsterdam te verdedigen. Het eiland, een Rijksmonument en onderdeel van UNESCO Werelderfgoed, staat op zijn verjaardag aan de vooravond van een grote duurzame transformatieopgave.

Nu met het doel ons klimaat te verdedigen. Het verouderde entreegebouw en de huidige energievoorziening gaan duurzaam op de schop, waardoor Pampus weer transformeert tot een 100 procent zelfvoorzienend en nu bovendien fossielvrij eiland.

Van soldaten tot hippies

In 1874 werd de Vestingwet aangenomen. Als gevolg hiervan werd rond Amsterdam een waterlinie met een ring van forten aangelegd: de Stelling van Amsterdam. Deze moest bij een aanval zelfvoorzienend kunnen opereren. Op 20 augustus 1895 werd het eiland, officieel Fort aan het Pampus geheten, als sluitsteen van de Stelling opgeleverd. Pampus - een van de eerste eilanden ter wereld gemaakt door mensen - was voor die tijd hypermodern met niet alleen eigen drinkwateropvang en -filtering, maar ook een eigen energiecentrale en sanitair met spoeling in de toiletten.

Artikel gaat verder onder de foto.

Het eiland was in staat om tweehonderd soldaten langdurig te huisvesten. Na de Eerste Wereldoorlog werd het eiland in zijn defensieve functie uiteindelijk overbodig door de introductie van vliegtuigen. Er volgden tientallen jaren van verval, illegale feestjes en zelfs een hippiekolonie. In 1990 nam Stichting Forteiland Pampus het eiland van de Nederlandse staat over voor vijftigduizend gulden. Inmiddels is Pampus zowel een Rijksmonument als onderdeel van UNESCO Werelderfgoed.

Duurzame stappen

De geschiedenis van Pampus als zelfvoorzienend eiland biedt inspiratie voor de toekomst door te laten zien hoe onze erfgoederen een bijdrage kunnen leveren aan de energietransitie. De grootste duurzame ontwikkeling van Pampus heeft betrekking op de bouw van een volledig nieuw circulair entreegebouw, ontworpen door Paul de Ruiter Architects. Het bijzondere ontwerp ligt verzonken in de aarden wal van het eiland. Ook komt er een nieuw, innovatief energiesysteem volledig gebruik makend van zonne- en windenergie. Onlangs nam Pampus al een duurzame biovergister in gebruik. De Circ BioDigester 50 zet al het organische afval van het eiland om in groene energie en plantenvoeding.

Pampus is weer open voor publiek. Het eiland is alle dagen geopend m.u.v. maandag. Bekijk voor info over tickets en de veerdienst op www.pampus.nl.

De oostelijke koepel van Pampus in aanbouw (1892).

Uit de krant

Uit de krant

Afbeelding
Tuinconcert G.A. Heinze aan Googweg 8 Cultureel 1 jul, 14:12
Logo
Afbeelding
Na zomer verder met De Vinkenbaan als De Meerstroom Oranje Nassauschool sluit de komende weken goed af Algemeen 1 jul, 14:05
Afbeelding
‘De schilders van de Vechtstreek’, uitgebreid overzicht van kunstwerken Algemeen 1 jul, 09:52
Logo
Afbeelding
D66 Gooise Meren is laaiend enthousiast over het plan Jongeren willen graag hangplek op skateveldje naast sportvelden Algemeen 1 jul, 09:00
Afbeelding
Lees gratis BussumsNieuws Extra ter ere van de Dag van de Huis-aan-huiskrant Algemeen 1 jul, 08:00
Afbeelding
Belevenissendag voor scholieren Vitusmavo foto’s 30 jun, 16:19
Afbeelding
336 scholieren op eerste school hockeytoernooi ‘Hockey voor India’ Sport 30 jun, 15:41
Logo
Afbeelding
Drie minderjarige verdachten zitten vast voor verder onderzoek Nettorama na overval gewoon open; ‘geschrokken, maar geen gewonden’ Politie 30 jun, 12:00
Voorproefje Bussumsnieuws Extra? Schrijf je in voor de dagelijkse nieuwsbrief